Έχω στρες ή άγχος;!

Πολλές φορές οι όροι στρες και άγχος χρησιμοποιούνται στην καθημερινότητα μας εσφαλμένα για να δηλώσουν το ίδιο συναίσθημα. Στην πραγματικότητα όμως το στρες και το άγχος δεν είναι όροι ταυτόσημοι. Ποιές είναι όμως οι διαφορές τους; Και πως θα ξέρω τελικά αν έχω στρες ή άγχος;

Στρες

Το στρες είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης του ατόμου με το περιβάλλον. Όταν το άτομο αισθάνεται αδυναμία να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις του περιβάλλοντός του, βασιζόμενο στις προσωπικές του ικανότητες και δεξιότητες τότε βιώνει το λεγόμενο στρες. Το στρες είναι ένας βιολογικός μηχανισμός ο οποίος αντιπροσωπεύει τη φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού στις προκλήσεις και τις απειλές του περιβάλλοντος, ο οποίος μας έχει βοηθήσει να επιβιώσουμε ως είδος. Αν δεν είχαμε καθόλου στρες δεν θα μπορούσαμε να ανταποκριθούμε αποτελεσματικά στις δύσκολες καταστάσεις που ο καθένας από εμάς καλείται να αντιμετωπίσει καθημερινά. Για να καταλάβουμε καλύτερα τι είναι το στρες αξίζει να δούμε πως λειτουργεί και σε τι μας εξυπηρετεί!

Όταν εμφανίζεται ένα ερέθισμα το άτομο αξιολογεί κατά πόσο είναι απειλητικό ή όχι. Σε περίπτωση απειλής ενεργοποιείται το σύστημα του στρες προκειμένου το άτομο να ανταποκριθεί σε αυτή την απειλή, με αποτέλεσμα την ενεργοποίηση ολόκληρου του οργανισμού με συμπτώματα όπως η αύξηση της αρτηριακής πίεσης και του καρδιακού ρυθμού, η εφίδρωση και η αύξηση του ρυθμού της αναπνοής. Όταν η απειλή απομακρυνθεί τότε το σύστημα του στρες "κλείνει" και το σώμα επιστρέφει στην προηγούμενη κατάσταση. Αυτός ο μηχανισμός είναι πολύ χρήσιμος όταν λειτουργεί για όσο χρόνο διαρκεί ο κίνδυνος και μετά το σώμα "επιστρέφει" στην ηρεμία. Για παράδειγμα σε περίπτωση σεισμού ή πυρκαγιάς αν δεν ενεργοποιηθεί το σύστημα του στρες προκειμένου το άτομο να δράσει για να ξεφύγει από τον κίνδυνο, τα αποτέλεσματα θα είναι μάλλον δυσάρεστα! Τι γίνεται όμως όταν το σύστημα του στρες παραμένει διαρκώς ενεργοποιημένο; Τότε μιλάμε για το χρόνιο στρες το οποίο συμβαίνει όταν το άτομο αντιμετωπίζει στρεσογόνες και δύσκολες καταστάσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως μια απαιτητική εργασία, ανεργία, κακή σχέση με τον/τη σύντροφο, μια χρόνια ασθένεια κ.α. και είναι σοβαρός παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση πλήθους σωματικών νοσημάτων μεταξύ των οποίων καρδιαγγειακές, μυοσκελετικές,  δερματικές, γαστρεντερολογικές παθήσεις, χρόνιοι πόνοι κ.α. αλλά και συναισθηματικών προβλημάτων όπως κρίσεις πανικού, κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές. Άρα το στρες μεταξύ άλλων μπορεί να οδηγήσει σε άγχος! Τι είναι λοιπόν το άγχος;

Άγχος

Το άγχος αντιπροσωπεύει ένα γενικότερο αίσθημα ανησυχίας χωρίς να εχει πάντα συγκεκριμένη αιτιολογία. Το άγχος δεν είναι μια φυσιολογική κατάσταση αλλά μια διαταραχή η οποία μπορεί να έχει πολυπαραγοντική αιτιολογία. Ένα από τα αίτια πρόκλησης του άγχους μπορεί να είναι και το χρόνιο στρες και όχι μόνο αυτό. Το άγχος είναι ένα "καμπανάκι" ότι γενικότερα κάτι δεν πάει καλά στη ζωή μας ή στον τρόπο σκέψης μας, το οποίο χρήζει διαχείρισης και αντιμετώπισης. Το άγχος είναι το σύμπτωμα που μας πληροφορεί ότι κάτι "βαθύτερο" έχουμε να επεξεργαστούμε και σε καμία περίπτωση δεν είναι η φυσιολογική απάντηση του οργανισμού στα ερεθίσματα της καθημερινότητας.

Αντιμετώπιση

Το γεγονός ότι το στρες είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού όταν έχει να αντιμετωπίσει μια στρεσογόνο κατάσταση (π.χ. ένα σημαντικό επαγγελματικό ραντεβού, μια εγχείριση, μια πυρκαγιά κ.α.), δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να το διαχειριστούμε, ειδικά όταν ξεπερνά τα όρια. Όπως ειπώθηκε και παραπάνω το χρόνιο στρες μπορεί να οδηγήσει σε πολλά νοσήματα αν σωματοποιηθεί και να εξελιχθεί σε άγχος. Άρα η έγκαιρη και σωστή διαχείριση του είναι απαραίτητη. Για τον λόγο αυτό έχουν αναπτυχθεί διάφορα προγράμματα διαχείρισης του στρες τα οποία στηρίζονται στην αλλαγή του τρόπου ζωής και στην υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών όπως σωστή διατροφή, άσκηση, τήρηση προσωπικής ρουτίνας κ.α. και στην εφαρμογή απλών αλλά πολύ αποτελεσματικών επιστημονικών τεχνικών χαλάρωσης, όπως οι διαφραγματικές αναπνοές, η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση, η yoga, ο διαλογισμός κ.α. Το μυστικό για την διαχείριση του στρες είναι οι αλλαγές που θα κάνει το άτομο όσον αφορά τον τρόπο ζωής αλλά και την εφαρμογή των τεχνικών χαλάρωσης να εγκαθιδρυθούν στη ζωή του για να απολαμβάνει συνεχώς τα θετικά αποτελέσματα τους.

Από την άλλη το άγχος, δεδομένου ότι πρόκειται για διαταραχή η οποία υποδηλώνει "βαθύτερα" αίτια που χρήζουν διαχείρισης θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ψυχοθεραπευτικά. Το άτομο που νιώθει ότι κατακλύζεται από άγχος στην καθημερινότητα του μπορεί με την βοήθεια ενός ειδικού να το αντιμετωπίσει "δουλεύοντας" την αιτία αυτού. Με αυτό τον τρόπο δεν θα απαλλαγεί μόνο από το άγχος αλλά τα θετικά αποτελέσματα της ψυχοθεραπείας θα επεκταθούν και σε άλλες πτυχές της ζωής του.

No Comments Yet.

Leave a comment

*